MỐI LIÊN QUAN GIỮA MỘT SỐ CĂN NGUYÊN THƯỜNG GẶP VÀ ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH CỘNG HƯỞNG TỪ SỌ NÃO Ở BỆNH NHÂN VIÊM NÃO DO VI RÚT
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả các căn nguyên thường gặp trên bệnh nhân viêm não vi rút; (2) Phân tích mối liên quan giữa các căn nguyên trên với một số đặc điểm hình ảnh cộng hưởng từ sọ não.
Đối tượng và phương pháp: Mô tả cắt ngang 107 trường hợp viêm não vi rút được chẩn đoán xác định và điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện Đại học Y Hà Nội từ tháng 01/2020 đến tháng 12/2024.
Kết quả: Trong 107 bệnh nhân nghiên cứu, các căn nguyên vi rút thường gặp nhất là HSV (Herpes Simplex Virus) chiếm tỷ lệ: 46,7%, JEV (Japanese Encephalitis Virus): 21,5%, EBV (Epstein Bar Virus): 14,0% và VZV (Varicella Zoster Virus): 13,1%. Căn nguyên CMV (Cytomegalo Virus) và HHV (Virus human herpes) chiếm 3 - 4%, căn nguyên DENV và B19 hiếm gặp (0,9%). Viêm não do JEV gây bệnh theo mùa rõ rệt với số lượng bệnh nhân cao nhất vào tháng 6, tháng 7 hàng năm. Bệnh nhân viêm não do HSV
tăng đáng kể trong tháng 10, tháng 11; căn nguyên EBV hay gặp trong tháng 8 và tháng 9. Viêm não do EBV ít gặp tổn thương ở thùy đảo; các tổn thương nhu mô ghi nhận được ít gặp hạn chế khuếch tán (HCKT) hơn. Bệnh nhân viêm não do HSV thường có nhiều tổn thương trên CHT hơn các căn nguyên còn lại, vị trí tổn thương hay gặp là thùy trán, thùy thái dương, ít gặp tổn thương ở thùy đảo và gian não. Tổn thương não do JEV hay gặp ở nhân nền, gian não, ít gặp ở thùy trán, thùy đảo. Bệnh nhân viêm não do VZV thường ít có tổn thương trên CHT và ít gặp ở thùy thái dương hơn các căn nguyên khác.
Kết luận: Các căn nguyên viêm não vi rút thường gặp lần lượt là HSV, JEV, VZV, EBV. Chúng đều có liên quan đến vị trí tổn thương và số lượng tổn thương nhu mô phát hiện được trên phim. Cần có các nghiên cứu với cỡ mẫu lớn hơn để xác nhận những mối liên quan này và phát hiện thêm các yếu tố khác.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Cộng hưởng từ sọ não, viêm não vi rút
Tài liệu tham khảo
2. Tunkel AR, Glaser CA, Bloch KC, et al. The management of encephalitis: clinical practice guidelines by the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis. 2008;47(3):303-327.
3. Jayaraman K, Rangasami R, Chandrasekharan A. Magnetic resonance imaging findings in viral encephalitis: a pictorial essay. J Neurosci Rural Pract. 2018;9(4):556-560.
4. Venkatesan A, Tunkel AR, Bloch KC, et al. Case definitions, diagnostic algorithms, and priorities in encephalitis: consensus statement of the International Encephalitis Consortium. Clin Infect Dis.
2013;57(8):1114-1128.
5. Vũ Vi Quốc, Trần Như Dương. Thực trạng, căn nguyên viêm não vi rút và chi phí điều trị trực tiếp cho người bệnh tại 3 tỉnh Tây Bắc Việt Nam, 2017 - 2018. Hà Nội: Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương; 2021.
6. Trần Thị Thu Hương. Nghiên cứu căn nguyên, đặc điểm dịch tễ học lâm sàng, cận lâm sàng và yếu tố tiên lượng bệnh viêm não cấp ở trẻ em Việt Nam [luận án tiến sĩ y học]. Hà Nội: Trường Đại học Y Hà
Nội; 2019.
7. Tạ Thị Diệu Ngân, Nguyễn Thị Tuyết. Kết quả điều trị viêm não do Herpes Simplex virus tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương giai đoạn 2018 - 2022. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023;523(2):20-25.
8. Vyas S, Shah I, Pandey S, et al. Brain MRI in Epstein-Barr virus meningoencephalitis in children. Ann Indian Acad Neurol. 2020;23(5):621-624.
9. Mahan M, Karl M, Gordon S. Neuroimaging of viral infections of the central nervous system. Handb Clin Neurol. 2014;123:149-173.
10. Thurnher MM, Sundgren PC. Imaging of slow viruses. Neuroimaging Clin N Am. 2008;18(1):133-148.
11. Wu H, Wang R, Li Y, Sun X, Li J, Bi X. Cerebrovascular complications after adult-onset varicellazoster virus encephalitis in the central nervous system: a literature review. Neuropsychiatr Dis Treat.2022;18:449-456.
12. Baird NL, Yu X, Cohrs RJ, Gilden D. Varicella zoster virus (VZV)-human neuron interaction. Viruses. 2013;5(9):2106-2115.