ĐẶC ĐIỂM CẬN LÂM SÀNG Ở NGƯỜI BỆNH MẮC COVID-19 ĐỒNG NHIỄM HIV/AIDS ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN BỆNH NHIỆT ĐỚI TRUNG ƯƠNG (2/2022 - 6/2024)
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đồng nhiễm HIV/AIDS ở bệnh nhân COVID-19 có liên quan đến việc gia tăng nguy cơ sốt, khó thở, nhập viện vào đơn vị hồi sức tích cực (ICU) và tử vong. Việc theo dõi sớm các chỉ số cận lâm sàng có thể hỗ trợ tiên lượng và điều trị kịp thời, từ đó giúp giảm mức độ nặng và nguy cơ tử vong.
Mục tiêu: Đánh giá một số đặc điểm cận lâm sàng (sinh hóa, huyết học, miễn dịch, đông máu) theo mức độ nặng ở người bệnh mắc COVID-19 đồng nhiễm HIV/AIDS điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương giai đoạn từ tháng 2/2022 đến tháng 6/2024.
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành từ tháng 2/2022 đến tháng 6/2024 tại Bệnh viện
Bệnh Nhiệt đới Trung ương (NHTD). 113 người bệnh được chẩn đoán nhiễm SARS-CoV-2 đồng nhiễm HIV/AIDS đáp ứng tiêu chuẩn lựa chọn được đưa vào nghiên cứu. Các chỉ số cận lâm sàng bao gồm một số chỉ số huyết học, đông máu, sinh hóa và miễn dịch được mô tả và so sánh giữa các nhóm theo mức độ nặng của bệnh.
Kết quả: Các bất thường thường gặp ở bệnh nhân HIV nhiễm COVID-19 bao gồm thiếu máu (87,6%), giảm bạch cầu (60,2%), giảm tiểu cầu (52,2%) và rối loạn đông máu: PT giảm (55,0%), APTT kéo dài (33,0%), bất thường fibrinogen (tăng > 4 g/L chiếm 45,0%, giảm < 2 g/L chiếm 20,2%) và D-Dimer tăng (93,8%). Hầu hết bệnh nhân có chỉ số viêm (CRP, PCT, Ferritin) và LDH tăng, giảm albumin (< 35 g/L) gặp ở 83,8% bệnh nhân không phân biệt mức độ nặng. Enzyme gan tăng được ghi nhận ở cả nhóm nhẹ/trung bình và nặng/nguy kịch, sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê (p > 0,05). Nhóm nặng/nguy kịch có tỷ lệ bạch cầu tăng (57,1% so với 16,5%) và giảm tiểu cầu (67,9% so với 47,1%); tỷ lệ PT < 70%, APTT kéo dài, fibrinogen > 4 g/L, ure, creatinin và CRP tăng cao hơn nhóm nhẹ/trung bình, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p < 0,05). Số lượng tế bào T CD4 ở nhóm nặng/nguy kịch thấp hơn đáng kể so với nhóm nhẹ/trung bình (p = 0,043).
Kết luận: Các bất thường cận lâm sàng, đặc biệt là các chỉ số huyết học, đông máu, sinh hóa và miễn dịch, thường gặp ở bệnh nhân HIV/AIDS nhiễm COVID-19 và có liên quan chặt chẽ với mức độ nặng của bệnh. Kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi toàn diện các chỉ số cận lâm sàng để cải thiện tiên lượng và định hướng điều trị.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Đặc điểm cận lâm sàng, mức độ nặng, SARS-CoV-2, COVID-19, HIV/AIDS
Tài liệu tham khảo
2. Moradi Y, Soheili M, Dehghanbanadaki H, Moradi G, Moradpour F, Mahdavi, Mortazavi S.M, Gilzad Kohan H, & Zareie M. (2022). The Effect of HIV/AIDS Infection on the Clinical Outcomes of COVID-19:
A Meta-Analysis. Journal of pharmacy & pharmaceutical sciences: A publication of the Canadian Society for Pharmaceutical Sciences, Societe canadienne des sciences pharmaceutiques, 25, 183-192.
3. Kouhpayeh H, Ansari H. (2021). HIV infection and increased risk of COVID-19 mortality: A MetaAnalysis. HIV infection and COVID-19. Eur J Transl Myol 31 (4): 10107, 2021 doi: 10.4081/ejtm.2021.10107.
4. Hướng dẫn quốc gia xét nghiệm HIV (2018). Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế. (Ban hành kèm theo Quyết định số 2674/QĐ-BYT, ngày 27 tháng 04 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Y tế).
5. Bộ Y tế Việt Nam (2022), Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị COVID-19. Quyết định số 250/QĐ - BYT, ngày 28/01/2022.
6. Mirzaei H, McFarland W, Karamouzian M, Sharifi H. COVID-19 among people living with HIV: A systematic review. AIDS Behav 2021; 25: 85-92.
7. Guan, W.-J.; Ni, Z.-Y.; Hu, Y.; et al. China Medical Treatment Expert Group for COVID-19. Clinical Characteristics of Coronavirus Disease 2019 in China. N. Engl. J. Med. 2020, 382 (18), 1708-1720.
8. Wu, Z.; McGoogan, J. M. Characteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China: Summary of a Report of 72 314 Cases From the Chinese Center for
Disease Control and Prevention. JAMA 2020, 323 (13), 1239-1242.
9. Faghih Dinevari, M.; Somi, M. H.; Sadeghi Majd, E.; Abbasalizad Farhangi, M.; Nikniaz, Z. Anemia Predicts Poor Outcomes of COVID-19 in Hospitalized Patients: A Prospective Study in Iran. BMC Infect. Dis. 2021, 21 (1), 170.
10. Chen C, Zhou W, Fan WL, et al. Association of the Anemia and COVID-19 in Hospitalized Patients. PMC; 2020.
11. Tao, Z.; Xu, J.; Chen, W.; Yang, Z.; et al. Anemia Is Associated with Severe Illness in COVID-19: A Retrospective Cohort Study. J. Med. Virol. 2021, 93 (3),
12. Durandt, C.; Potgieter, J. C.; Mellet, J.; Herd, C.; Khoosal, R.; Nel, J. G.; Rossouw, T.; Pepper, M. S. HIV and Haematopoiesis. South Afr. Med. J. Suid-Afr. Tydskr. Vir Geneeskd. 2019, 109 (8b), 40-45.
13. Vizcarra, P.; Pérez-Elías, M. J.; Quereda, C.; et al. Description of COVID-19 in HIV-Infected Individuals: A Single-Centre, Prospective Cohort. Lancet HIV 2020, 7 (8), e554-e564.
14. Heydari, K.; Rismantab, S.; Shamshirian, A.; et al. Clinical and Paraclinical Characteristics of COVID-19 Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis. medRxiv March 30, 2020, p 2020.03.26.20044057.
15. Sahu, K. K.; Siddiqui, A. D. From Hematologistʼs Desk: The Effect of COVID-19 on the Blood System. Am. J. Hematol. 2020, 95 (8), E213-E215.
16. Yang, M.; Hon, K.-L. E.; Li, K.; Fok, T.-F.; Li, C.-K. The Effect of SARS Coronavirus on Blood System:
Its Clinical Findings and the Pathophysiologic Hypothesis. Zhongguo Shi Yan Xue Ye Xue Za Zhi 2003, 11 (3), 217-221.
17. Wu, C.; Chen, X.; Cai, Y.; Xia, J.; Zhou, X.; et al. Risk Factors Associated With Acute Respiratory Distress Syndrome and Death in Patients With Coronavirus Disease 2019 Pneumonia in Wuhan, China. JAMA Intern. Med. 2020, 180 (7), 934-943.
18. Ho H, Peluso MJ, Margus C, et al. Clinical outcomes and immunologic characteristics of coronavirus disease 2019 in people with human immunodeficiency virus. J Infect Dis 2021; 223: 403-08.
19. Wang, T.; Du, Z.; Zhu, F.; Cao, Z.; An, Y.; Gao, Y.; Jiang, B. Comorbidities and Multi-Organ Injuries in the Treatment of COVID-19. Lancet Lond. Engl. 2020, 395 (10228), e52.
20. Bertagnolio, S.; Thwin, S.; Silva, R.; Nagarajan, S.; et al. Clinical Features of, and Risk Factors for, Severe or Fatal COVID-19 among People Living with HIV Admitted to Hospital: Analysis of Data from
the WHO Global Clinical Platform of COVID-19. Lancet HIV 2022, 9 (7), e486-e495.
21. Lin, Z.; Long, F.; Yang, Y.; Chen, X.; Xu, L.; Yang, M. Serum Ferritin as an Independent Risk Factor for Severity in COVID-19 Patients. J. Infect. 2020, 81 (4), 647-679.
22. Chen, N.; Zhou, M.; Dong, X.; Qu, J.; et al. Epidemiological and Clinical Characteristics of 99 Cases of 2019 Novel Coronavirus Pneumonia in Wuhan, China: A Descriptive Study. The Lancet 2020, 395
(10223), 507-513.
23. Nabavi, S.; Javidarabshahi, Z.; Allahyari, A.; et al. Clinical Features and Disease Severity in an Iranian Population of Inpatients with COVID-19. Sci. Rep. 2021, 11 (1), 8731.
24. Han, Y.; Zhang, H.; Mu, S.; Wei, W.; et al. Lactate Dehydrogenase, a Risk Factor of Severe COVID-19 Patients: A Retrospective and Observational Study. medRxiv March 27, 2020, p 2020.03.24.20040162.
25. Rodriguez-Morales, A. J.; Cardona-Ospina, J. A.; Gutiérrez-Ocampo, et al. Latin American Network of Coronavirus Disease 2019-COVID-19 Research (LANCOVID-19). Electronic address: https://www.
lancovid.org. Clinical, Laboratory and Imaging Features of COVID-19: A Systematic Review and MetaAnalysis. Travel Med. Infect. Dis. 2020, 34, 101623.