DIỄN BIẾN ĐIỀU TRỊ BỆNH NHÂN BẠCH HẦU TRONG VỤ DỊCH TẠI HÀ GIANG (2023 - 2024)
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Bạch hầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đã được kiểm soát bằng vắc xin. Tuy nhiên, ở nhiều nơi trên thế giới trong đó có Việt Nam vẫn còn các đợt bùng phát với diễn biến phức tạp, khó kiểm soát.
Mục tiêu: Phân tích diễn biến điều trị của bệnh nhân bạch hầu trong vụ dịch tại Hà Giang năm 2023 - 2024.
Đối tượng và phương pháp: Chúng tôi tiến hành hồi cứu mô tả 81 bệnh nhân Bạch hầu tại bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Giang và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương giai đoạn 2023 - 2024. Sử dụng các phân tích xác suất thống kê.
Kết quả: Có 49,4% bệnh nhân có tổn thương tạng, trong đó 25% tử vong. Tim là cơ quan tổn thương nhiều nhất (32,1%) sau đó là phổi (22,2%), rối loạn đông máu (18,5%), tổn thương gan (18,5%), thận (16%), thần kinh ngoại vi (3,7%). Tổn thương tim, phổi và rối loạn đông máu xuất hiện ở tuần thứ nhất. Tổn thương gan, thận xuất hiện nhiều từ tuần thứ 2 của bệnh, biến chứng thần kinh gặp từ tuần thứ 4 trở đi. Với mỗi tạng tổn thương tăng thêm thì tỷ lệ tử vong tăng 16,3%.
Kết luận: 50% bệnh nhân bạch hầu có tổn thương tạng, tổn thương tim gặp nhiều nhất. Tổn thương nhiều tạng làm tăng tỷ lệ tử vong của bệnh nhân. Biến chứng thần kinh ngoại vi xuất hiện muộn, ít gặp nhưng để lại di chứng kéo dài. Việc chẩn đoán và điều trị sớm, đặc biệt là sử dụng SAD ngay từ lúc nhập viện giúp giảm tỷ lệ tử vong và cải thiện tiên lượng điều trị.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Bạch hầu, tổn thương tạng, Corynebacterium diphtheriae
Tài liệu tham khảo
2000-20171. Emerg Infect Dis. 2019;25(10):1834-1842. doi:10.3201/eid2510.190271.
2. Zakikhany K, Efstratiou A. Diphtheria in Europe: current problems and new challenges. Future Microbiol. 2012;7(5):595-607. doi:10.2217/fmb.12.24.
3. Diphtheria. Accessed March 14, 2024. https://www.who.int/teams/immunization-vaccines-andbiologicals/diseases/diphtheria.
4. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Diphtheria epidemic--New Independent States of
the former Soviet Union, 1990-1994. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 1995;44(10):177-181.
5. Phan LT, Pham Q, Phan HC, et al. An investigation of an outbreak of diphtheria in adolescents and adults in southern Vietnam. Int J Infect Dis. 2018;73:90. doi:10.1016/j.ijid.2018.04.3628.
6. Kitamura N, Le TTT, Le LT, et al. Diphtheria Outbreaks in Schools in Central Highland Districts,
Vietnam, 2015-2018. Emerg Infect Dis. 2020;26(3):596-600. doi:10.3201/eid2603.191027.
7. Alege A, Ibrahim OR, Ibraheem RM, et al. Clinical presentation and predictors of hospital mortality
of diphtheria in Nigeria, July 2023 to April 2024: a single-center study. BMC Infect Dis. 2025;25:8.
doi:10.1186/s12879-024-10401-4.
8. Polonsky JA, Ivey M, Mazhar MKA, et al. Epidemiological, clinical, and public health response characteristics of a large outbreak of diphtheria among the Rohingya population in Cox’s Bazar, Bangladesh, 2017 to 2019: A retrospective study. PLoS Med. 2021;18(4):e1003587. doi:10.1371/journal.pmed.1003587.
9. Quick ML, Sutter RW, Kobaidze K, et al. Epidemic diphtheria in the Republic of Georgia, 1993-1996:
risk factors for fatal outcome among hospitalized patients. J Infect Dis. 2000;181 Suppl 1:S130-137.
doi:10.1086/315550.
10. Kadirova R, Kartoglu HÜ, Strebel PM. Clinical Characteristics and Management of 676 Hospitalized
Diphtheria Cases, Kyrgyz Republic, 1995. J Infect Dis. 2000;181(Supplement_1):S110-S115.
doi:10.1086/315549.
11. Suligavi SS, Vishwanath DK, Gokale S, Doddamani SS. Diphtheria: A re-emerging infectious disease. Int J Otorhinolaryngol Head Neck Surg. 2021;7(3):475-480. doi:10.18203/issn.2454-2929.ijohns20210681.
12. Kneen R, Nguyen MD, Solomon T, et al. Clinical features and predictors of diphtheritic cardiomyopathy in Vietnamese children. Clin Infect Dis Off Publ Infect Dis Soc Am. 2004;39(11):1591-1598. doi:10.1086/425305.