GIÁ TRỊ Mp1p NƯỚC TIỂU TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH DO NẤM TALAROMYCES MARNEFFEI Ở BỆNH NHÂN NHIỄM HIV/AIDS - Võ, Triều Lý; Vương, Minh Nhựt; Vũ, Thị Hiếu; Thùy, Lê (Tạp chí Truyền nhiễm Việt Nam, 2023)
Mở đầu:Bệnh do nấm Talaromyces marneffei là một trong những nhiễm trùng cơ hội quan trọng và là nguyên nhân tử vong hàng đầu ở bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS tại Việt Nam. Nguyên nhân tử vong chủ yếu là do chẩn đoán trễ vì các triệu chứng lâm sàng trùng lắp với các nhiễm trùng cơ hội khác và kết quả phân lập vi nấm thường chậm trễ, có thể lên đến 14 ngày. Mp1p ELISA được phát triển nhằm mục đích chẩn đoán sớm bệnh do nấm T. marneffei. Bên cạnh phát hiện trong huyết thanh, Mp1p còn có thể được tìm thấy trong nước tiểu, điều này có thể giúp cải thiện việc chẩn đoán bệnh do nấm T. marneffei cũng như giảm nguy cơ lây nhiễm cho nhân viên y tế khi sử dụng bệnh phẩm này. Mục tiêu:(1) Mô tả phân bố Mp1p nước tiểu ở bệnh nhân AIDS có TCD4+ < 100 tế bào/mm3; (2) Xác định ngưỡng cắt và giá trị chẩn đoán của xét nghiệm ELISA Mp1p nước tiểu ở bệnh nhân AIDS có TCD4+ < 100 tế bào/mm3; (3) Đánh giá sự tương hợp giữa Mp1p trong nước tiểu và huyết thanh ở bệnh nhân AIDS có TCD4+ < 100 tế bào/mm3. Đối tượng và phương pháp:Nghiên cứu cắt ngang mô tả. Đối tượng là những bệnh nhân nhiễm HIV ≥ 18 tuổi có TCD4+ < 100 tế bào/mm3, điều trị nội trú tại Khoa Nhiễm E, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới từ tháng 6/2017 đến 7/2019. Kết quả: Có 533 bệnh nhân đủ tiêu chuẩn được chọn vào nghiên cứu trong đó có 70 ca nhiễm nấm T. marneffei. Trung vị của Mp1p nước tiểu ở nhóm nhiễm nấm T. marneffei cao hơn nhóm nhiễm trùng cơ hội khác (NTCH) (3,15 (2,38 - 3,29) OD vs 0,02 (0,01 - 0,03) OD, p < 0,001)), và cao hơn Mp1p huyết thanh ở nhóm nhiễm nấm T. marneffei (3,15 (2,38 - 3,29) vs OD 2,53 (0,76 - 3,01), p < 0,001)). Ngưỡng cắt Mp1p nước tiểu là 0,60 OD với độ nhạy SEN = 90% và độ đặc hiệu SPE = 97,2%. Mp1p nước tiểu và huyết thanh có sự tương hợp mạnh với chỉ số k (kappa) = 0,870, p = 0,001. Kết luận:Mp1p ELISA nước tiểu được xem là một xét nghiệm nhiều hứa hẹn trong chẩn đoán sớm bệnh do nấm T. marneffei ở bệnh nhân AIDS bên cạnh Mp1p ELISA huyết thanh.