ĐẶC ĐIỂM NHIỄM NẤM CANDIDA Ở BỆNH NHÂN ĐIỀU TRỊ TẠI ĐƠN VỊ HỒI SỨC BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y - DƯỢC HUẾ

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Candida spp. là nguyên nhân phổ biến gây nhiễm vi nấm ở bệnh nhân nặng đang điều trị tại các đơn vị ICU. Dịch tễ học của nhiễm nấm Candida spp. tại các đơn vị hồi sức đang có sự thay đổi lớn với tác nhân gây bệnh chính là non- albicans Candida có đặc tính kháng thuốc kháng nấm rất cao.
Mục tiêu: Khảo sát đặc điểm nhiễm nấm Candida và các yếu tố liên quan đến nhiễm nấm Candida ở
bệnh nhân điều trị tại đơn vị Hồi sức Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế.
Đối tượng và phương pháp: Bệnh phẩm niêm mạc miệng, đàm/dịch hút khí phế quản, nước tiểu được làm xét nghiệm nấm trực tiếp và xác định đặc điểm hình thái học. Các mẫu xét nghiệm trực tiếp có nấm men, tiến hành cấy trên đĩa môi trường Sabouraud agar - chloramphenicol. Sau đó, cấy chuyển sang môi trường HiCrome Candida để định danh C. albicans và non-albicans Candida.
Kết quả và kết luận: Tỷ lệ nhiễm nấm Candida spp. của các đối tượng khảo sát là 89,1%. Trong đó, tỷ lệ nhiễm nấm Candida tại một vị trí là 21,7%, từ hai vị trí trở lên là 67,4%. Tỷ lệ nhiễm nấm miệng là cao nhất (82,2%), tiếp đến là nhiễm nấm hô hấp (61,1%), nhiễm nấm đường tiểu (47,4%), và nhiễm nấm xâm lấn là 2,2%. Kết quả soi tươi hình thái của vi nấm ghi nhận nấm men, nảy búp, sợi giả chiếm đa số ở tất cả các vị
trí lấy mẫu. Nuôi cấy phân lập cho kết quả non-albicans Candida chiếm tỷ lệ cao hơn C. albicans (53,4% và 46,4%). Candida score ≥ 3 điểm chiếm 76,1% đối tượng nghiên cứu. Điểm SOFA ≥ 2 điểm là yếu tố duy nhất liên quan đến nhiễm nấm Candida chung. Các yếu tố liên quan đến nhiễm nấm Candida miệng bao gồm: Điểm SOFA ≥ 2, sử dụng số nhóm kháng sinh ≥ 2 nhóm, sử dụng kháng sinh nhóm fluoroquinolon. Bệnh phổi kèm theo là yếu tố liên quan đến tăng tỷ lệ nhiễm nấm Candida đường hô hấp. Các yếu tố liên quan đến nhiễm nấm Candida đường tiểu bao gồm: đặt sonde tiểu, bệnh kèm là đái tháo đường phụ thuộc
insulin, điểm SOFA ≥ 2 điểm, thời gian điều trị tại ICU ≥ 4 ngày.